‘Taartjes eten met Wilders, wat moet ik daarmee?’

De eerste week zit erop: met het nieuwsprogramma PowNews maakte Powned zijn debuut in het publieke bestel. Het moest namelijk helemaal anders, daar in Hilversum. Drie HvA’ers keken en gaven commentaar. ‘Pownews slaat niet een ándere weg in, maar de verkéérde.’

Door Jeff Pinkster en Annemarie Vissers

‘Hartstikke geestig natuurlijk, een omroep die internetters bedient krijgt het niet voor elkaar om de eerste uitzending direct online te zetten,’ zegt Pauline Wingelaar (24, media, informatie & communicatie, volgde de minor tv). ‘De eerste aflevering van Pownews was om te huilen. De presentator legde de klemtoon verkeerd, met de regie ging van alles fout en verschillende items werden niet ingeleid. En dan was het ook allemaal net té geforceerd.’ Leuk detail: Wingelaar, bekend van de realityserie Echte Gooische Meisjes, werd in 2009 benaderd door Powned om auditie te komen doen voor de omroep, maar kwam erachter dat het een grap was.

Ook student Lex Sietses (23, information engineering) keek op verzoek van Havana naar het nieuwsprogramma. Sietses stelde zich een paar maanden geleden verkiesbaar voor de ledenraad van Powned. Journalistiek moest volgens de student namelijk weer worden zoals het bedoeld is: scherp, snel en direct. Met mensen die vragen stellen die niet meer gesteld worden, ook als die vragen niet zo leuk zijn. Website GeenStijl, de voorloper van Powned, was hem vaak iets te rellerig. ‘Scoren om te scoren, daar moeten we voor waken. Het moet geen kloon worden van de site.’ Vandaar dat hij zich verkiesbaar stelde. Na het zien van de eerste twee afleveringen krabt ook hij zich echter achter zijn oren. ‘Het was bagger.’

Andere boeg
PowNed wil Hilversum op zijn kop zetten; opblazen zoals ze het zelf noemen. Een publiek bestel zoals de internetgeneratie dat graag ziet. Brutaler, zonder belerend vingertje en politiek correct gebabbel. Het jongere, hoger opgeleide publiek – de achterban van PowNed – is namelijk wel degelijk geïnteresseerd in nieuws en politiek. De ‘oude media’ weten het alleen niet op de juiste manier te brengen. Tijd dus om het traditionele nieuws afgestoft, opgepoetst en zonder vooringenomenheid te brengen. ‘PowNed wil als publiek mediabedrijf alle technologie en mediaplatforms inzetten om de netwerkgeneratie naar het publieke bestel te lokken,’ melden de makers op de website. Of dat voornemen gaat slagen, valt echter te bezien

Blote piemel
Volgens Wingelaar laat Pownews enigszins een ander geluid horen. ‘Het is brutaler, rechtser misschien. Je ziet ook dat ze een betere verstandhouding hebben met politici als Mark Rutte en Geert Wilders, terwijl Job Cohen heel chagrijnig doet tijdens interviews.’ Sietses beaamt dat ten dele. ‘De insteek is inderdaad anders, maar het is bij lange na niet béter. Er lijkt absoluut niet nagedacht te zijn over wat ze met een onderwerp willen. Dan heb ik het nog niet eens over vorm en inhoud. Dat het niet meteen vlekkeloos zou gaan had ik wel verwacht, maar daar kun je met vallen en opstaan van leren. Met dit programma slaan de makers van Pownews echter geen andere weg in, ze slaan de verkeerde weg in. Zo’n item over de vieze huisbaas, in de eerste aflevering. Wat wil je daar in hemelsnaam mee aantonen. Dat er zulke mensen zijn? Dat je een gek met een blote piemel durft te laten zien? Is dat dan lachen, gieren, brullen? Wat voor punt wil je maken, denk ik dan.’

‘Uiterst geforceerd, puberaal en op het cabareteske af,’ luidt de voorlopige conclusie na het zien van de eerste afleveringen, van docente Aimee Kersten, die ‘het vak’ doceert in de minor televisie. ‘Het is diarree-tv. Meer kan ik er niet van maken.’ Kersten: ‘Het is vooral een stortvloed aan webfilmpjes, maar dan op tv. Als diarree worden de items over de kijker uitgestort. En dan zijn het ook nog slecht gemaakte items. Het decor (‘een ‘koelcel’), de onderwerpen (‘puberaal’), de presentatie (‘knullig’): het is treurigheid troef, volgens de docente. Bovendien worstelt ook zij met dezelfde vraag als kijker Sietses: ‘De nieuwswaarde van de items ontgaat mij totaal. Het is niet het nieuws waar ik op zit te wachten. Taartjes eten met Wilders, wat moet ik daarmee? Dat hebben de Jakhalzen al gedaan.’

Ook Pauline Wingelaar ziet het probleem. ‘Ze willen té grappig zijn. De humor van GeenStijl lijkt op tv nog niet te werken. Zo’n item waarin ze een minister te kakken zetten. Goed gedaan, maar net te lang. Nu weten we wel dat jullie dat durven hoor, denk ik dan.’

Geflopt
Docente Kersten merkt op dat het probleem ’m daar grotendeels in zit: Pownews is GeenStijl, maar dan op tv. Hoezeer student Sietses ook hoopte dat Powned geen kloon zou worden van de rellerige website, daar lijkt het nu wel op. Kersten: ‘Op internet bepaal je zelf wat je kijkt en hoe lang. Die internetfilmpjes krijgen we nu voorgeschoteld op tv. Dat blijkt niet te werken.’ Gooisch Meisje Wingelaar verwijst naar het buitenland: ‘De Pownews-items deden mij heel erg aan het programma CQC denken, hier ook geflopt. Te geforceerd. Het lijkt erop dat deze stijl in Nederland maar niet aan wil slaan. Want in Argentinië is CQC een enorme hit.’ Volgens docente Kersten is het in Nederland behoorlijk lastig een programma te maken, dat nieuws en vermaak combineert. De balans is bij dergelijke pogingen snel zoek, waardoor nieuwsitems verworden tot slappe sketches. ‘Een aantal programma’s hebben het geprobeerd, geen enkele poging is echt geslaagd. Pownews moet ook opletten dat het geen tweede Breekijzer wordt.’

Afzeiken en uitzenden
De conclusie blijft wat Wingelaar betreft hard. ‘Als doelgroep voel je je bijna beledigd door Powned. In alle afleveringen kwamen ze met oud nieuws. De kijkers hebben die nieuwtjes toch al lang op televisie gezien of op internet gelezen? Daarbij lijken ze er ook veel te gemakkelijk over te denken. Dan maken ze een item over Dries Roelvink die gaat trouwen. Lekker afzeiken en uitzenden. Ondertussen dank je wel dat item aan die man. Bedenk een originele invalshoek.’ Volgens Wingelaar kun je met originele invalshoeken heel ver komen. ‘Daar is De wereld draait door populair mee geworden. Die brengen het nieuws vaak net op een andere manier.’

De minordocente beaamt dat zij niet direct tot de Pownews-doelgroep gerekend kan worden. ‘Ik probeer me als docente van de minor televisie wel te verplaatsen in die groep. Maar ook mijn studenten vinden het kinderachtig, of ze kijken er niet naar. Het was geen onderwerp van gesprek bij de koffieautomaat, laat ik het zo zeggen.’ Zuur wil docent Kersten allerminst klinken. ‘Ik juich ieder nieuw initiatief toe, prima. Alle omroepverenigingen mogen van mij opgedoekt worden, het bestel op de schop. Veel van de “oude” actualiteitenrubrieken lijken veel te veel op elkaar.

Maar als de missie van omroepdirecteur Henk Hagoort en de NPO nu juist “verbinden” is, dan wordt het ingewikkeld.’ Kersten doelt op het item waarin Pownews een groep rechts-extremisten aan het woord laat. ‘Zo makkelijk scoren, die groep zegt namelijk altijd wel iets schokkends. Moet dat het nieuwe rechtse geluid voorstellen? Van een publieke omroep mag je iets anders mag verwachten. Zeker omdat er veel geld in omgaat. Als kijker mag je daar kwaliteit voor terug verwachten.’ De docente houdt het als kijker voor gezien.

Gooisch Meisje Wingelaar zal zo nu en dan blijven kijken, als geïnteresseerd tv-maker. En student Sietses wacht vooralsnog af op betere tijden. Als lid van de ledenraad van PowNed becommentarieerde hij ook – op verzoek van de makers – de drie pilotafleveringen voorafgaand aan de officiële uitzendingen. Maar sindsdien is er niets verbeterd. Daarom blijft Sietses hopen op journalistiek zoals die wat hem betreft hoort te zijn: interviewers die doorvragen, die politici voor het blok durven zetten als dat moet en vragen stellen die de leek ook zou stellen. ‘Anders kijk ik wel naar de slechte SBS6 homevideo’s.’

Pownews
Het Nieuwsuur ‘maar dan in een kwartier’ is iedere werkdag te zien op Nederland 3, van 22.45 tot 23.00 uur of via Uitzending Gemist. PowNed komt voort uit het weblog GeenStijl, opgericht in 2003. Sinds 2006 maakt GeenStijl ook televisie. Verslaggever Rutger Castricum groeide in korte tijd uit tot een heuse BN’er door zijn brutale en vaak ook komische televisie-items. Zo wist hij tijdens een werkbezoek het bloed onder de nagels van voormalig minister van Integratie Ella Vogelaar te halen.
Op 7 januari 2009 werd PowNed gestart. In oktober adviseerden zowel het Commissariaat voor de Media, als de NPO en de Raad voor Cultuur minister Plasterk om de nieuwe omroep toe te laten tot het publieke bestel. In het najaar van 2009 maakte Plasterk bekend PowNed een vijfjarige licentie te verlenen als aspirant-omroep.

Verschenen in Havana, september 2010